Granulki w kremach do twarzy. Mikrowłókna z odzieży syntetycznej w pralkach. Pył gumowy z opon na każdej drodze. Mikroplastik jest wszędzie — i w 2026 roku firmy muszą o nim raportować.
Standard ESRS E2, wdrażany w ramach dyrektywy CSRD, wprowadza konkretne wymogi dotyczące ujawniania danych o mikroplastiku. Wbrew pozorom nie dotyczy to tylko gigantów chemicznych. Może dotyczyć Twojej firmy — jeśli produkujesz, importujesz lub przetwarzasz produkty zawierające tworzywa sztuczne.
Czym jest mikroplastik i dlaczego UE reaguje właśnie teraz?
Mikroplastik to cząstki tworzyw sztucznych o średnicy poniżej 5 mm. Dzielą się na dwie kategorie o zupełnie różnych źródłach i sposobach raportowania.
Komisja Europejska i EFRAG uznały mikroplastik za jeden z priorytetów środowiskowych. W 2023 roku weszło w życie Rozporządzenie (UE) 2023/2055 ograniczające celowe dodawanie syntetycznych polimerów do produktów. ESRS E2 idzie dalej: wymaga ujawnienia danych ilościowych.
Kategorie mikroplastiku w ESRS E2
Mikroplastik pierwotny (dane ilościowe)
Mikroplastik pierwotny to cząstki celowo produkowane i dodawane do produktów — na przykład granulki do peelingu twarzy czy ciała, cząstki w farbach, detergentach lub specjalistycznej chemii przemysłowej.
Firma musi podać trzy liczby:
- ile mikroplastiku wyprodukowała w procesach własnych,
- ile zużyła jako komponent gotowych produktów,
- ile uwolniła bezpośrednio do środowiska (emisje, ścieki, odpady).
Dane muszą być wyrażone w tonach lub kilogramach. Nie ma tu miejsca na szacunki — wymagane są systemy pomiarowe.
Mikroplastik wtórny (dane jakościowe)
Mikroplastik wtórny powstaje nieintencjonalnie — z fizycznego rozpadu większych elementów plastikowych. Opony samochodowe ścierają się podczas jazdy. Odzież syntetyczna traci mikrowłókna w praniu.
Tutaj ESRS E2 akceptuje podejście jakościowe: opis mechanizmów powstawania mikroplastiku wtórnego w cyklu życia produktu, metody szacowania masy i założenia metodologiczne. Wymagana jest informacja jakościowa — ilościowa jest trudna do określenia ze względu na brak ustandaryzowanych metod pomiarowych.
Kogo dotyczy obowiązek raportowania mikroplastiku?
Nie każda firma musi raportować mikroplastik. Obowiązek pojawia się wtedy, gdy mikroplastik jest materialnym tematem, czyli gdy firma wytwarza go, zużywa lub emituje w istotnych ilościach.
Dotyczy to przede wszystkim:
- producentów kosmetyków i chemii domowej (peelingi, szampony, środki czyszczące z mikrogranulkami),
- producentów odzieży syntetycznej (poliester, nylon, akryl),
- przemysłu motoryzacyjnego i oponiarskiego,
- producentów farb, klejów i tworzyw sztucznych,
- przetwórców polimerów na etapie granulacji i formowania.
Firma biurowa, handlowa czy usługowa zazwyczaj nie musi raportować tego wskaźnika.
Jak przygotować się do raportowania mikroplastiku?
Zinwentaryzuj produkty i procesy
Sprawdź, czy w Twoich produktach lub procesach produkcyjnych występują syntetyczne polimery. Skonsultuj się z dostawcami kart charakterystyki (SDS) i specyfikacji technicznych.
Wdróż system pomiarowy dla mikroplastiku pierwotnego
Zbieranie danych ilościowych wymaga zidentyfikowania punktów emisji i zainstalowania opomiarowania. W przypadku mikroplastiku pierwotnego dane muszą być twarde — estymacje nie przejdą weryfikacji audytora.
Opisz cykl życia produktu dla mikroplastiku wtórnego
Zbuduj opis faz użytkowania i degradacji produktu. Wskaż, w których momentach może powstawać mikroplastik wtórny — pranie, ścieranie, starzenie materiału.
Powiąż z ekoprojektowaniem
Najskuteczniejsza strategia redukcji mikroplastiku zaczyna się na etapie projektowania produktu. Zastąpienie syntetycznych polimerów materiałami biodegradowalnymi lub zmiana składu receptury może radykalnie obniżyć wskaźniki emisji. To właśnie jest zadaniem ekoprojektowania — i właśnie tu GreenImpact ESG oferuje konkretne wsparcie.
Mikroplastik a Cyfrowy Paszport Produktu
Zbliżające się Rozporządzenie ESPR i Cyfrowy Paszport Produktu (DPP) wprowadzą obowiązek dokumentowania składu produktów w formie cyfrowej. Informacja o obecności syntetycznych polimerów będzie jednym z wymaganych elementów. Firmy, które zaczną zbierać dane o mikroplastiku już teraz, będą gotowe na kolejne regulacje bez dodatkowego kryzysu operacyjnego.
Jak GreenImpact ESG może pomóc?
Wdrożenie raportowania mikroplastiku wymaga jednoczesnej wiedzy z chemii, prawa środowiskowego i systemów zarządzania. Zespół GreenImpact ESG pomoże Ci ocenić, czy Twoja firma ma obowiązek raportowania, zaprojektować metodologię zbierania danych i przygotować gotowe ujawnienie zgodne z ESRS E2 lub standardem VSME.
Działaj zanim regulacje Cię zaskoczą
Masz wątpliwości, czy mikroplastik dotyczy Twojej firmy? Napisz do nas. Ocenimy to bezpłatnie podczas wstępnej diagnozy.
