Twoja firma inwestuje w działania klimatyczne. Chcesz o tym powiedzieć klientom. Problem polega na tym, że większość popularnych sformułowań jest dziś albo zakazana prawem, albo ryzykuje zarzut greenwashingu. „Neutralni klimatycznie”. „Zerowy ślad węglowy”. „Kompensujemy 100% emisji”. Wszystkie te hasła stają się prawnie niebezpieczne.
Jest wyjście. Nazywa się Contribution Claims i zmienia reguły gry dla każdej firmy, która chce rzetelnie komunikować swoje zaangażowanie klimatyczne.
Dlaczego „neutralność klimatyczna” stała się problematyczna?
Dyrektywa (UE) 2024/825, znana jako ECGT (Empowering Consumers for the Green Transition), weszła w życie 27 marca 2024 r. Państwa członkowskie, w tym Polska, muszą ją wdrożyć do 27 września 2026 r.
Dyrektywa wprowadza precyzyjne zakazy. Firm nie wolno już:
- używać ogólnych twierdzeń ekologicznych bez dowodów (np. „zielony”, „eko”, „przyjazny środowisku”)
- deklarować neutralności klimatycznej produktu lub firmy, jeśli neutralność oparto wyłącznie na zakupionych kompensatach
- stosować własnych logo zrównoważoności bez niezależnej certyfikacji
Ten ostatni punkt uderza bezpośrednio w model, na którym opierało się wiele firm: „emitujemy X ton → kupujemy X certyfikatów → jesteśmy neutralni”. Tego już nie można powiedzieć.
Polskie firmy odczuwają to już teraz. UOKiK w latach 2025–2026 postawił zarzuty m.in. Allegro, InPost, DHL i DPD za podobne, nieuprawnione twierdzenia ekologiczne. Kary sięgają 10% rocznego obrotu firmy.
Na czym polega model Contribution Claims?
Contribution Claims to podejście, w którym firma:
- Mierzy i raportuje swoje rzeczywiste emisje — bez prób ich „zerowania” certyfikatami
- Inwestuje w projekty klimatyczne poza własnym łańcuchem wartości — finansuje redukcję lub usuwanie CO₂ gdzie indziej
- Komunikuje to jako wkład finansowy — nie jako skompensowanie własnych emisji
Różnica jest fundamentalna. Przy klasycznym offsettingu firma mówiła: „nasza emisja to 100 ton, kupiliśmy 100 certyfikatów, więc jesteśmy neutralni”. W modelu contribution firma mówi: „nasza emisja to 100 ton, pracujemy nad jej redukcją, a jednocześnie finansujemy projekty, które usuwają 50 ton CO₂ gdzie indziej”.
Brzmi skromniej? To prawda. Ale to właśnie ta skromność jest dziś wiarygodna — i legalna.
VCMI: organizacja, która stworzyła reguły
Voluntary Carbon Markets Integrity Initiative (VCMI) to międzynarodowa organizacja non-profit powołana w 2021 r. przez rządy Wielkiej Brytanii i fundację CIFF. Jej zadaniem jest stworzenie wiarygodnych zasad korzystania z dobrowolnych rynków węglowych.
W czerwcu 2023 r. VCMI opublikowała Claims Code of Practice — zaktualizowany w 2025 r. — który precyzuje, jak firmy mogą uczciwie komunikować zakup certyfikatów. Działa razem z ICVCM (Integrity Council for the Voluntary Carbon Market), która odpowiada za jakość samych certyfikatów.
Razem tworzą system end-to-end:
- ICVCM → pilnuje jakości po stronie podaży (jakie certyfikaty są wiarygodne)
- VCMI → pilnuje jakości po stronie popytu (jak firmy mogą o nich mówić)
Jak działa VCMI Claims Code of Practice?
Aby firma mogła składać oświadczenia Carbon Integrity (czyli VCMI Claims), musi spełnić cztery kryteria podstawowe (Foundational Criteria):
- Ujawniać roczną inwentaryzację emisji GHG (Zakres 1 i 2, docelowo 3)
- Posiadać cel redukcji emisji zgodny z nauką (np. zatwierdzony przez SBTi) z zobowiązaniem do net-zero do 2050 r.
- Wykazywać postępy w zakresie finansowania i zarządzania procesem dekarbonizacji
- Prowadzić advocacy zgodne z celami Porozumienia Paryskiego — firma nie może lobbować przeciw ambitnej polityce klimatycznej
Dopiero po spełnieniu tych warunków firma może wybrać jeden z trzech poziomów:
Trzy poziomy Carbon Integrity Claims
| Poziom | Wymagany wolumen certyfikatów | Co to oznacza |
|---|---|---|
| Silver (Srebrny) | 10–50% emisji firmy | Solidny wkład, firma zaczyna drogę |
| Gold (Złoty) | 50–100% emisji firmy | Zaawansowane zaangażowanie |
| Platinum (Platynowy) | ≥100% emisji firmy | Maksymalne przywództwo klimatyczne |
Ważne: od 1 stycznia 2026 r. VCMI wymaga, by certyfikaty używane do tych oświadczeń posiadały certyfikat CCP od ICVCM lub były z Artykułu 6.4 Porozumienia Paryskiego. Tanie, niecertyfikowane kredyty nie wchodzą w grę.
Ponadto, zakupy certyfikatów muszą być corocznie raportowane publicznie — pełna transparentność jest warunkiem koniecznym.
Praktyczne różnice: offsetting vs. contribution claims
| Aspekt | Klasyczny offsetting | Contribution Claims |
|---|---|---|
| Cel | „Zerowanie” emisji | Wsparcie globalnego net-zero |
| Komunikacja | „Jesteśmy neutralni klimatycznie” | „Wspieramy redukcję emisji o X ton” |
| Ryzyko prawne (ECGT) | Wysokie — zakazane twierdzenia | Niskie — uczciwy przekaz |
| Motywacja do dekarbonizacji | Niska (można „kupić” neutralność) | Wysoka (certyfikaty to dodatek, nie zamiennik) |
| Wymagania VCMI | Brak | Cel SBT + postępy redukcji + transparentność |
Co Contribution Claims oznacza dla MŚP?
Spełnienie pełnych wymagań VCMI może być wyzwaniem dla małej firmy — wymaga zweryfikowanego celu redukcji i rocznego raportowania. Według danych CEEZER, dotychczas zaledwie 445 firm globalnie spełnia kryterium celu SBT. Dla większości MŚP punkt startowy jest inny.
Jednak filozofia contribution claims jest dostępna dla każdego, nawet bez formalnej certyfikacji VCMI:
- Przestań używać sformułowań „neutralny klimatycznie” i „zero emisji”
- Raportuj rzeczywiste emisje, nawet jeśli nie masz jeszcze pełnego VSME
- Jeśli inwestujesz w projekty ekologiczne, komunikuj to jako „finansujemy projekty usuwające CO₂” — a nie jako kompensatę
- Certyfikaty kupuj wyłącznie od sprawdzonych dostawców z oceną ICVCM
Pierwszym krokiem jest policzenie emisji. Jak to zrobić? Opisujemy to tu: Jak obliczyć ślad węglowy firmy?. Standardem dla MŚP, który pozwala zebrać i zgłosić dane w prosty sposób, jest VSME.
Jak GreenImpact ESG może pomóc?
Zmiana komunikacji klimatycznej to nie tylko kwestia słów. Wymaga:
- znajomości aktualnych przepisów (ECGT, polskie prawo antygreenwashingowe)
- danych o własnych emisjach (ślad węglowy, VSME)
- strategii, która odpowiada na oczekiwania kontrahentów i instytucji finansowych
W Green Impact ESG budujemy dla firm Strategie ESG, które łączą rzetelną komunikację z realnymi działaniami. Pomagamy też we wdrożeniu raportowania ESG — w tym zgodnego ze standardem VSME, który jest pierwszym krokiem do wiarygodnej komunikacji klimatycznej.
Nie wiesz, czy Twoja komunikacja klimatyczna jest bezpieczna prawnie? Sprawdźmy to razem.
👉 Kontakt
