Diesel będzie droższy. To pewne. ETS2 – nowy unijny system handlu emisjami obejmie transport drogowy od 2027 roku (Parlament Europejski przegłosował możliwość odroczenia o rok, do 2028). Eksperci szacują wzrost ceny litra diesla o około 14 euro centów w 2027 roku i nawet 54 eurocenty do 2031 roku.
Dla firmy ze 100 ciężarówkami spalającymi średnio 30 000 litrów rocznie każda to miliony złotych różnicy w skali roku. Jedni zapłacą. Inni – ci, którzy wcześniej wdrożą paliwa alternatywne – zapłacą znacznie mniej. Ten artykuł pokazuje, jakie opcje masz już dziś i bez wymiany floty.
Dlaczego transport ciężki ma ciężki problem
Pojazdy ciężarowe odpowiadają za 27% emisji z transportu drogowego w UE. W Polsce transport kołowy odpowiada za większość przewozów towarowych.
Unia Europejska nałożyła na producentów ciężarówek twarde cele redukcji CO2 dla nowych pojazdów:
- –45% emisji do 2030 roku (względem 2019)
- –65% do 2035 roku
- –90% do 2040 roku
To oznacza, że nowe pojazdy będą coraz czystsze. Problem w tym, że polska flota TSL to dziś głównie Diesle, a wymiana kilkudziesięciotysięcznej ciężarówki na elektryczną kosztuje 3x więcej. Droga do dekarbonizacji prowadzi przez paliwa przejściowe.
HVO100: 90% mniej CO2 bez modyfikacji silnika
HVO100 (Hydrotreated Vegetable Oil) to paliwo produkowane z odpadów tłuszczowych i zużytych olejów roślinnych.
Zalety HVO100:
- Redukcja emisji CO2 nawet o 90% w cyklu życia w porównaniu z tradycyjnym dieslem – potwierdzone przez AsstrA i niezależne organizacje
- Brak modyfikacji silnika – działa w każdym pojeździe spełniającym normę Euro VI
- Natychmiastowe działanie – wystarczy zatankować
- Redukcja cząstek stałych o ~30%, CO o ~24%, NOx o ~9%
Firma Raben Transport uruchomiła pierwszą własną stację HVO100 w Polsce w listopadzie 2024 roku. Do końca 2025 roku 10% ich ciężarowej floty korzysta z HVO. Do 2030 roku zobowiązali się do 75% udziału pojazdów na paliwach alternatywnych.
Leroy Merlin Polska planuje realizację 7% dostaw z HVO100 (2025) i 11,5% w I kwartale 2026 roku.
Uwaga praktyczna: Przed wdrożeniem sprawdź kompatybilność konkretnego modelu pojazdu z HVO100 u producenta. Starsze silniki mogą wymagać weryfikacji.
Brak ulgi akcyzowej na HVO100 sprawia, że jest droższe niż diesel. Zmiany legislacyjne są potrzebne, ale firmy z kontraktami ESG i tak wchodzą – bo klient tego wymaga.
Bio-LNG: opcja dla flot na gazie ziemnym
Firmy, które posiadają ciężarówki na CNG lub LNG, mają prostszą ścieżkę. Bio-LNG to skroplony biogaz odnawialny, który można tankować w tych samych stacjach i pojazdach.
Redukcja emisji CO2 sięga 60–80% względem diesla. Infrastruktura tankowania LNG w Polsce rośnie, choć jest wciąż ograniczona. To opcja dla firm działających na stałych trasach z dostępem do stacji LNG.
Elektryczne ciężarówki: przyszłość, ale nie dziś dla MŚP
Elektryczne HDV (Heavy Duty Vehicles) wchodzą na rynek, ale ich realna dostępność dla polskich MŚP jest ograniczona:
- Koszt zakupu: 2,5–3x wyższy niż odpowiednik Diesel
- Ładowanie megawatowe (MCS) dla ciężarówek: infrastruktura w Polsce praktycznie nieistniejąca
- Zasięg wciąż niewystarczający dla długodystansowych tras
Perspektywicznie, producenci systematycznie zwiększają zasięgi. AsstrA testuje elektryki we współpracy z Renault Trucks Polska. Warto obserwować rynek, ale jako główne narzędzie dekarbonizacji HVO100 jest dziś znacznie bardziej dostępne.
Jak ETS2 zmieni kalkulację kosztów Twojej firmy?
ETS2 nie uderza bezpośrednio w przewoźnika – formalnie obowiązek spada na dostawców paliw. W praktyce koszt uprawnień do emisji zostanie wliczony w cenę diesla na stacji.
Szacowane podwyżki:
| Rok | Przewidywany wzrost ceny diesla |
|---|---|
| 2027 | ok. +14 euro centów/litr (~0,57 zł) |
| 2031 | ok. +54 eurocenty/litr (~2,20 zł) |
Źródło: Kancelaria Maruszkin
Firma ze 100 ciężarówkami spalającymi 30 000 litrów/rok każda: przy wzroście o 57 groszy to +1,71 mln zł rocznie tylko od ETS2.
Jeśli 30% floty jedzie na HVO100 lub Bio-LNG – koszt ETS2 jest dla tej części zerowy lub znacznie niższy, ponieważ paliwa ze źródeł odnawialnych mogą być traktowane korzystniej w systemie emisyjnym.
Optymalizacja operacyjna jako najtańsza forma dekarbonizacji
Zanim zainwestujesz w nowe paliwa, sprawdź ile „emisji za darmo” możesz odciąć przez organizację:
- Redukcja pustych przebiegów. AsstrA obniżyła udział pustych przebiegów z 11,3% do 9,9%. To nie tylko mniej CO2 – to realna oszczędność paliwa.
- Ecodriving. Szkolenie kierowców z płynnej jazdy redukuje spalanie o 5–15%. Efekt widoczny na pierwszych fakturach za paliwo.
- Optymalizacja tras. Systemy TMS i AI skracają trasy i eliminują zbędne kilometry. Narzędzia planowania tras z uwzględnieniem ESG są już dostępne dla MŚP.
- Eko-magazyn. Panele fotowoltaiczne, pompy ciepła i LED-owe oświetlenie hal eliminują emisje Zakresu 2. Inwestycja zwraca się w 5–8 lat przy obecnych cenach energii.
Jak te działania wpisać do raportu ESG?
Każde z powyższych działań – zmiana paliwa, ecodriving, optymalizacja tras – generuje dane, które trafią do raportu ESG. Twój kontrahent z sektora korporacyjnego zobaczy:
- spadek wskaźnika emisji CO2 na tonokilometr
- udział paliw alternatywnych we flocie
- redukcję pustych przebiegów rok do roku
To konkretne liczby, które chronią kontrakt i otwierają rozmowę o kredycie SLL z niższą marżą powiązaną z wynikami ESG.
Nie wiesz, jak zebrać dane ani jak to opisać w raporcie? Eksperci Green Impact ESG pomagają firmom transportowym przejść przez cały ten proces – od pomiaru emisji po gotowy dokument w standardzie VSME lub ESRS.
Działaj zanim ETS2 uderzy w Twoje koszty
Green Impact ESG przeprowadzi Twoją firmę przez Strategię ESG obejmującą plan dekarbonizacji floty, pomiar śladu węglowego i raportowanie VSME. Skontaktuj się z nami – pokażemy Ci, które kroki mają najszybszy zwrot z inwestycji w Twojej firmie.
