Polska jest największym przewoźnikiem drogowym w Europie. To ogromna przewaga, ale utrzymanie jej zależy dziś od jednego czynnika, który jeszcze kilka lat temu nie istniał w słowniku polskich spedytorów: ESG.

Jeśli prowadzisz firmę transportową, logistyczną lub spedycyjną, ten artykuł dotyczy bezpośrednio Ciebie.

Dlaczego ESG w TSL jest ważne? Wpływ ETS2

Regulacje UE tworzą efekt domina. Duże korporacje – Orlen, Allegro, niemieccy Tier 1 – muszą raportować swój ślad węglowy zgodnie z CSRD. Ich ślad to w 70–80% emisje z łańcucha dostaw, czyli Zakres 3 (Scope 3). Transport jest tu numerem jeden. Dlatego korporacje wysyłają kwestionariusze do swoich dostawców logistycznych: pytają o zużycie paliwa, flotę, puste przebiegi i plany redukcji. Przewoźnik, który nie odpowie – traci kontrakt.

Dochodzi do tego ETS2 – nowy system handlu uprawnieniami do emisji dla transportu drogowego, który wchodzi w życie od 2027 roku (możliwe przesunięcie na 2028). Eksperci szacują, że każdy litr diesla podrożeje o około 14 euro centów w pierwszym roku i nawet 54 eurocenty do 2031 roku.

Kto już dziś planuje dekarbonizację, ten ETS2 poczuje mniej. Kto czeka – poniesie koszty w całości.

Stan gotowości polskiego TSL niepokoi

Badanie Polskiego Instytutu Transportu Drogowego z 2024 roku pokazało rażącą lukę kompetencyjną:

• tylko 21% firm TSL posiada strategię zrównoważonego rozwoju
• 62% nie zna regulacji ESG
• 87% firm nie mierzy śladu węglowego swojej floty
• ponad połowa nie planuje publikowania żadnego raportu ESG

To nie tylko statystyki, a opis ryzyka biznesowego. Firma, która nie potrafi odpowiedzieć na pytania kontrahenta o emisje, nie przejdzie kwalifikacji dostawcy.

Jednocześnie badanie EFL i Truck Care pokazuje, że TSL to branża o najwyższej świadomości ESG wśród polskich MŚP – 58% firm już realizuje działania wymagane prawem, a kolejne 26% planuje zmiany. Tylko 15% nie zamierza nic robić. Świadomość rośnie. Problem w tym, że same intencje bez danych nie wystarczą.

Co konkretnie grozi firmie TSL bez ESG?

• Utrata kontraktów. Korporacje wdrażające CSRD weryfikują dostawców pod kątem ESG. Bez danych emisyjnych – wypadasz z przetargu.
• Droższy kredyt i leasing. Wytyczne EBA zobowiązują banki do uwzględniania ryzyka ESG przy ocenie kredytowej. Firmy bez dokumentacji płacą wyższą marżę.
• Wyższe koszty paliwa od 2027 roku. ETS2 sprawi, że diesel stanie się droższy. Firmy z planem dekarbonizacji i paliwami alternatywnymi ograniczą ten wpływ.
• Konsolidacja rynku. Eksperci prognozują, że 2026 rok przyniesie przyspieszenie konsolidacji – przeżyją firmy z jasnym modelem biznesowym, w tym z planem ESG.

Zakres 3: dlaczego Twoja firma TSL jest kluczem do raportu klienta

Transport odpowiada za ogromną część emisji pośrednich dużych firm. Dlatego korporacja budowlana, FMCG czy retailer musi pytać swojego przewoźnika o dane.

Co będziesz musiał dostarczyć?

• roczne zużycie oleju napędowego i przejechane kilometry
• dane o klasie emisji EURO swojej floty
• udział pustych przebiegów i plan ich redukcji
• plany przejścia na paliwa alternatywne lub pojazdy zeroemisyjne

Dane te możesz przygotować w oparciu o faktury za paliwo i systemy telematyczne. Ważna jest powtarzalność i przejrzystość metody.

Jak AsstrA – polska firma logistyczna – wdraża ESG

AsstrA-Associated Traffic AG opublikowała raport ESG za 2024 rok oparty na twardych danych. Kluczowy wynik: redukcja pustych przebiegów z 11,3% do 9,9% dzięki optymalizacji tras. To nie tylko mniejszy ślad węglowy – to realna oszczędność paliwa, która bezpośrednio poprawia marżę operacyjną.

Firma testuje też pojazdy elektryczne we współpracy z Renault Trucks i wdraża paliwo HVO100 we flocie. Raport dał jej narzędzie do rozmów z wymagającymi kontrahentami korporacyjnymi.

6 kroków do ESG w firmie transportowej

1. Przeszkolenie zarządu – Zanim zaczniesz zbierać dane, zarząd musi rozumieć cel. Szkolenia ESG dopasowane do branży TSL eliminują lęk przed nieznanymi pojęciami i dają fundament do działania.
2. Audyt zerowy – zbierz dane bazowe – Zużycie paliwa, przejechane kilometry, wiek floty, normy EURO, rotacja pracowników, wypadki drogowe. Zacznij od danych, które już masz – faktur, systemów telematyki, kadr.
3. Analiza Zakresu 1 i 2 – Zakres 1 to emisje z Twojej floty. Zakres 2 to energia w bazie logistycznej. To obowiązkowe minimum przy obliczaniu śladu węglowego.
4. Skorzystaj z VSME – Dla firm niepodlegających obowiązkowi CSRD najlepszym narzędziem jest standard VSME. Pozwala odpowiedzieć na zapytania korporacji w jednolitym formacie bez zbędnej biurokracji.
5. Strategia ESG z mierzalnymi celami – Na podstawie zebranych danych określ priorytety: redukcja pustych przebiegów o X%, udział HVO100 w tankowaniach Y%, zero wypadków z LTI. Strategia ESG powinna być krótka, mierzalna i zrozumiała dla całego zespołu.
6. Raport ESG – Raport trafia do kontrahentów, banków i inwestorów. Zwiększa transparentność i otwiera drzwi do tańszego finansowania – w tym kredytów SLL powiązanych ze wskaźnikami ESG.

Społeczne i zarządcze ESG w TSL

Litera „S” to nie tylko emisje. To też niedobór kierowców – jedno z największych wyzwań branży. Dane z 2025 roku pokazują, że 60% firm TSL wskazuje braki kadrowe jako główny problem. Liczba aktywnych świadectw kierowcy wydanych Ukraińcom spadła o 30–40% w ciągu dwóch lat.

Co to oznacza dla ESG? Firmy, które budują kulturę opartą na szacunku, bezpieczeństwie i możliwościach rozwoju, łatwiej przyciągają i zatrzymują pracowników. Audyt D&I identyfikuje bariery organizacyjne i pomaga stworzyć miejsce pracy, w którym ludzie chcą zostać.

Litera „G” (Governance) to z kolei polityki antykorupcyjne, regulaminy sygnalistów i bezpieczeństwo danych. W transporcie – sektorze narażonym na przetargową konkurencję – formalizacja tych procedur chroni firmę i buduje zaufanie korporacyjnych zleceniodawców.

Zrób pierwszy krok z Green Impact ESG

Green Impact ESG wspiera polskie firmy transportowe w budowaniu strategii zrównoważonego rozwoju dopasowanej do skali i możliwości firmy. Od audytu zerowego, przez Raportowanie ESG (VSME), po szkolenia dla zespołu.

Napisz do nas – pokażemy Ci, od czego zacząć bez chaosu i nadmiernych kosztów.