Polska marnuje żywność na ogromną skalę. Wyniki projektu PROM, pierwszego kompleksowego badania w Polsce, wskazują, że rocznie marnujemy prawie 5 mln ton żywności – dokładnie 4 840 946 ton. To ponad 150 kg każdej sekundy.
Co to znaczy dla Twojej firmy? Coraz więcej.
Kto odpowiada za marnowanie żywności?
Z badań projektu PROM wynika, że:
- 60% strat żywności generują konsumenci (gospodarstwa domowe),
- 15% to straty na etapie produkcji rolniczej,
- 15% – przetwórstwo,
- pozostałe straty to dystrybucja, handel i gastronomia.
Oznacza to, że producenci i przetwórcy łącznie odpowiadają za ok. 30% marnowanej żywności. Każdy kilogram wyrzuconego produktu to zmarnowana woda, energia, praca i – coraz wyraźniej – ślad węglowy, który trafi do Twojego raportu ESG.
Nowe obowiązki prawne: UE wymaga redukcji do 30% do 2030
Marnowanie żywności przestało być tylko kwestią etyczną. Unia Europejska nałożyła konkretne obowiązki. 16 października 2025 roku weszła w życie nowa Dyrektywa (UE) 2025/1892, która:
- ustanawia prawnie wiążący cel redukcji strat w przetwórstwie i produkcji o 10%, a w handlu i konsumpcji aż o 30% do 2030 roku,
- włącza ten temat do raportowania ESG i polityki odpadowej. Unijne prawo wpisuje się tym samym w globalny Cel 12.3 Agendy ONZ (dążący docelowo do redukcji o połowę). Firmy produkcyjne muszą uwzględnić marnotrawstwo żywności w swojej strategii ESG – jako mierzalny wskaźnik, a nie deklarację dobrych intencji.
Co to znaczy w praktyce dla MŚP?
Jeśli prowadzisz zakład przetwórczy, magazyn lub dystrybucję żywności – masz konkretne zadania:
- Zmierz straty. Zacznij od podstawowego audytu: ile produktu ląduje w odpadzie? Na którym etapie? Bez danych nie ma działania.
- Wdróż system ewidencji. Przepisy o marnowaniu żywności nakładają już na sklepy o powierzchni powyżej 250 m² obowiązek składania rocznych sprawozdań o ilości marnowanej żywności. W produkcji i przetwórstwie obowiązek raportowania rośnie wraz z rozwojem regulacji.
- Uwzględnij w raporcie ESG. Standard VSME dla MŚP wymaga ujawnienia podejścia do zarządzania odpadami i stratami surowców. To nie jest osobna dokumentacja – to element spójnej polityki środowiskowej.
- Przekaż nadwyżki. W 2024 roku 162 organizacje pożytku publicznego odebrały od sprzedawców 25 045 ton żywności – niemal cała ilość trafiła do potrzebujących. To buduje wizerunek i redukuje opłaty za odpady jednocześnie.
Marnowanie żywności to ukryte koszty operacyjne
Każda tona wyrzuconego produktu to strata surowca, energii i pracy. Firmy, które to zmierzą, często odkrywają, że redukcja marnotrawstwa o 10% oznacza realne oszczędności na poziomie kilkudziesięciu tysięcy złotych rocznie.
Włączenie tego wskaźnika do strategii ESG wzmacnia pozycję negocjacyjną z bankami. Instytucje finansowe coraz wyraźniej różnicują warunki kredytowania w zależności od profilu ESG. Więcej o tym, jak wytyczne EBA 2026 zmienią warunki finansowania, przeczytasz na blogu GreenImpact.
Jak możemy pomóc?
Jeśli nie wiesz, jak uwzględnić temat marnowania żywności w strategii ESG swojej firmy, GreenImpact ESG pomoże Ci zbudować podejście proporcjonalne do skali działania – od pierwszego audytu po gotowy wskaźnik w raporcie VSME. Sprawdź usługę Strategia ESG lub dowiedz się, jak działają nasze Szkolenia ESG.
Chcesz wiedzieć, ile marnuje Twój zakład i jak to wliczyć w strategię ESG? Skontaktuj się z nami tutaj – bez zobowiązań.
