Dyrektywa Omnibus w e-commerce: kary do 10% obrotu

Prowadzisz sklep stacjonarny albo e-commerce? Robisz Black Friday, wyprzedaże sezonowe albo akcje „−30% na wszystko”? Jeśli nie wdrożyłeś zasad dyrektywy Omnibus poprawnie, jesteś na radarze UOKiK.

I to nie jest teoria. UOKiK nałożył już kary łącznej wysokości blisko 37 mln zł na platformy Zalando i Temu za nieprawidłowe informowanie o cenach. Aktywne postępowania toczą się też wobec Media Markt, Sephora, Glovo, Shell Polska i sklepów Renee oraz Born2Be. (źródła: Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów, Polska Ksiegowosc)

Ten artykuł tłumaczy, czego dokładnie wymagają przepisy, jakie błędy są najczęstsze i jak uniknąć kary.

Czym jest dyrektywa Omnibus i kogo dotyczy?

Dyrektywa Omnibus obowiązuje w Polsce od 1 stycznia 2023 roku i dotyczy zarówno sprzedawców stacjonarnych, jak i internetowych oraz platform handlowych.

Jej celem jest jedno: koniec z fikcyjnymi promocjami. Zanim weszła w życie, standardową praktyką było sztucznie podwyższanie cen tuż przed Black Friday czy wyprzedażą sezonową, a potem ogłaszanie „wielkiej obniżki”. Omnibus to zamknął.

Przepisy dotyczą każdej firmy, która:

sprzedaje produkty lub usługi konsumentom w Polsce,
ogłasza jakiekolwiek obniżki, promocje lub rabaty,
działa na platformach marketplace (Allegro, Amazon, Vinted),
publikuje opinie klientów na swojej stronie.

Jeśli choć jeden z tych punktów dotyczy Twojej firmy – czytaj dalej.

Obowiązek nr 1: Cena z ostatnich 30 dni

To najważniejsza zmiana. Przy każdej informacji o obniżce ceny musisz podać najniższą cenę z ostatnich 30 dni przed wprowadzeniem promocji.

Zasada jest prosta, ale diabeł tkwi w szczegółach.

Co to oznacza w praktyce?

Przekreślona cena, etykieta „promocja”, hasło „−20%”, czerwona metkę – każdy z tych sygnałów aktywuje obowiązek podania ceny historycznej.
Najniższa cena z 30 dni to 30 dni następujących bezpośrednio po sobie, gdzie ostatnim dniem jest dzień poprzedzający start promocji.
Obowiązek dotyczy reklam zewnętrznych, newsletterów, gazetki, strony internetowej i aplikacji mobilnej.
Produkty oferowane krócej niż 30 dni muszą mieć podaną najniższą cenę od momentu rozpoczęcia handlu do momentu wprowadzenia promocji.

Czytaj dalej: VCMI i Contribution Claims: nowy standard komunikacji ESG

Czego UOKiK nie akceptuje:

UOKiK stwierdził, że Zalando zaczęło podawać najniższą cenę, ale modyfikowało ją bez zmiany ceny sprzedaży – podnosząc wartość historyczną z dnia na dzień, by rabat wyglądał na większy. To manipulacja, która kosztuje.

Uważaj też na:

sformułowanie „cena referencyjna” zamiast „najniższa cena z 30 dni” – UOKiK nakłada kary za samą nazwę,
szare, małe czcionki – przepisy wymagają, by informacja była czytelna i równorzędna wizualnie z ceną promocyjną,
programy lojalnościowe – jeśli promocja dotyczy wszystkich uczestników programu w danym czasie, obowiązek informowania o najniższej cenie z 30 dni nadal obowiązuje.

Źródła: Satisfly, Dudkowiak & Putyra, Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów

Obowiązek nr 2: Opinie klientów muszą być weryfikowane

Jeśli na Twojej stronie widnieją gwiazdki i komentarze klientów, masz obowiązek poinformować: czy i jak weryfikujesz, że opinie pochodzą od prawdziwych kupujących.

Karalne jest zlecanie zamieszczania nieprawdziwych opinii, zniekształcanie ich treści, ukrywanie negatywnych recenzji oraz kupowanie polubień dla fanpage’ów firmy.

Co musisz zrobić:

Wdrożyć mechanizm weryfikacji – np. wysyłanie zaproszenia do oceny wyłącznie po zrealizowanym zamówieniu, z unikalnym linkiem przypisanym do transakcji.
Zamieścić na stronie informację, jaka metoda weryfikacji jest stosowana.
Nie usuwać negatywnych opinii bez uzasadnionej przyczyny.

Jeśli deklarujesz, że opinie są „sprawdzone”, ale nie masz realnej procedury – masz problem prawny.

Obowiązek nr 3: Transparentność na platformach marketplace

Sprzedajesz przez Allegro, Amazon albo własny marketplace? Kupujący musi wiedzieć, z kim zawiera umowę – z przedsiębiorcą czy osobą prywatną.

To ma ogromne znaczenie praktyczne: zakup od osoby fizycznej nie daje konsumentowi prawa do 14-dniowego zwrotu bez podania przyczyny ani reklamacji na zasadach konsumenckich.

Platforma lub sprzedawca musi jasno wskazać:

status sprzedawcy (przedsiębiorca vs. osoba prywatna),
podział odpowiedzialności między platformę a wystawcę oferty,
kryteria, według których sortowane są wyniki wyszukiwania (algorytm plasowania ofert).

Czytaj dalej: Jak wykonać raport ESG? Poradnik krok po kroku

UOKiK uznał, że serwis Allegro nie wskazywał w sposób wystarczająco czytelny, że oferty pochodzą od przedsiębiorców i jak podzielone są obowiązki między platformą a wystawcą – w ramach rekompensaty konsumenci otrzymali bony o wartości 50 zł.

Obowiązek nr 4: Koniec z dark patterns

UOKiK zapowiedział weryfikację specjalnych kodów rabatowych, dni wyprzedażowych i zegarów odliczających czas promocji – jako potencjalnych dark patterns.

Nielegalne jest m.in.:

niekończąca się promocja – zegar odliczający, który resetuje się co kilka godzin,
„Zostały 2 sztuki!” – jeśli nie jest to poparte rzeczywistym stanem magazynowym,
„Tylko dzisiaj!” – jeśli oferta trwa permanentnie.

Manipulacyjne komunikaty pilności to naruszenie zbiorowych interesów konsumentów.

Ile ryzykujesz? Kary krok po kroku

Za pojedyncze naruszenie obowiązku informowania o najniższej cenie z 30 dni wojewódzki inspektor Inspekcji Handlowej może nałożyć karę do 20 000 zł – a przy trzykrotnym naruszeniu w ciągu 12 miesięcy do 40 000 zł. (źródło: Advox)

Ale to mniejsze ryzyko. Większe to:

Do 10% rocznego obrotu – jeśli UOKiK uzna, że naruszyłeś zbiorowe interesy konsumentów.
Do 2 000 000 zł – kara nałożona bezpośrednio na osobę zarządzającą (np. członka zarządu).

Dla firmy z obrotem 10 mln zł rocznie kara 10% oznacza 1 000 000 zł. To nie jest koszt „wpadki” – to egzystencjalne ryzyko.

5 najczęstszych błędów wykrywanych przez UOKiK

Na podstawie aktualnych postępowań i wytycznych Prezesa UOKiK, oto błędy, które powtarzają się najczęściej:

1. Zła nazwa – pisanie „cena referencyjna” zamiast „najniższa cena z 30 dni przed obniżką”.

2. Zła widoczność – informacja małą szarą czcionką, podczas gdy cena promocyjna jest wyeksponowana na czerwono.

3. Manipulacja historią cen – podnoszenie wartości „najniższej ceny” bez zmiany ceny sprzedaży, by rabat wydawał się wyższy.

4. Brak procedury weryfikacji opinii – deklarowanie, że opinie są sprawdzone, bez żadnego systemu weryfikacji.

Czytaj dalej: Zakres 3: 15 kategorii emisji łańcucha dostaw

5. Wieczne promocje – stałe kody rabatowe lub zegary odliczające, które nigdy nie wygasają.

Co jeszcze? Omnibus a raportowanie ESG

Tu pojawia się mniej oczywiste powiązanie: standard ESRS S4 („Konsumenci i użytkownicy końcowi”) wymaga od firm objętych CSRD ujawniania polityk w zakresie ochrony prywatności, bezpieczeństwa produktów i uczciwości handlowej.

Innymi słowy: jak traktujesz swoich klientów, staje się mierzalnym wskaźnikiem ESG. Naruszenia dyrektywy Omnibus mogą pojawić się w raportach ESG jako zidentyfikowane ryzyka prawne i reputacyjne.

Firmy, które proaktywnie porządkują te obszary – uczciwość cenową, weryfikację opinii, dostępność informacji – budują realną przewagę konkurencyjną, a nie tylko compliance.

Podsumowanie: krótka lista kontrolna

Zanim uruchomisz kolejną promocję, sprawdź:

✅ Czy wszędzie tam, gdzie jest widoczna obniżka, podajesz najniższą cenę z 30 dni?
✅ Czy ta cena jest czytelna i równorzędna wizualnie z ceną promocyjną?
✅ Czy masz wdrożony mechanizm weryfikacji opinii i opisałeś go na stronie?
✅ Czy kupujący na Twoim marketplace wie, z kim zawiera umowę?
✅ Czy żaden zegar odliczający na Twojej stronie nie jest „wieczny”?

Jeśli chociaż jedna odpowiedź brzmi „nie jestem pewien” – czas na przegląd.

Powyższy artykuł to esencja przepisów i najczęstszych błędów. Jeśli prowadzisz firmę z wieloma kanałami sprzedaży, skomplikowanymi promocjami lub działasz na platformach marketplace, warto sięgnąć po pełną analizę prawną i techniczną. Szczegółowe omówienie mechanizmów weryfikacji cen, interpretacji UOKiK i case studies konkretnych postępowań znajdziesz w artykule eksperckim tutaj.

Masz pytania o zgodność swojej firmy z dyrektywą Omnibus lub powiązaniami z raportowaniem ESG?

W Green Impact ESG pomagamy firmom porządkować obszar społeczny ESG – w tym polityki wobec konsumentów, uczciwy marketing i transparentność w łańcuchu dostaw. To część strategii ESG, która chroni Twój biznes i buduje przewagę rynkową.

📩 Skontaktuj się z nami i sprawdź, czy Twoja firma jest gotowa.